Preokret među Nemcima: Sve veći broj građana traži otopljavanje odnosa sa Rusijom!

Podrška Ukrajini izazvala je u Nemačkoj političke i društvene podele koje su po intenzitetu nadmašile čak i višegodišnje sukobe oko imigracije, dok novo istraživanje javnog mnjenja otkriva promene u stavovima građana prema Rusiji.

Godinama je imigracija bila pitanje koje je izazivalo najoštrije rasprave među Nemcima. Odnos prema dolasku stranaca, njihovoj integraciji i ograničavanju ulaska u zemlju delio je birače i političke stranke. Međutim, rezultati najnovijeg istraživanja pokazuju da je druga tema sada postala još izraženiji izvor neslaganja.

Reč je o nastavku nemačke podrške Ukrajini u sukobu sa Rusijom, pitanju oko kojeg se sve jasnije oblikuju suprotstavljeni stavovi. Istraživanje je pokazalo i da se povećava broj građana koji smatraju da bi Berlin trebalo da promeni dosadašnju politiku prema Moskvi.

Prema podacima najnovijeg „Barometra polarizacije“, koji je pripremio Forum Merkator za migracije i demokratiju (Midem) pri Tehničkom univerzitetu u Drezdenu (TUD), podrška Ukrajini postala je najspornije pitanje u nemačkom društvu. Rezultate istraživanja, koje prenosi nemački list Špigel, predstavio je tim na čijem je čelu direktor Midema Hans Forlender.

Oko 54 odsto ispitanika smatra da Nemačka treba da nastavi da podržava Ukrajinu. Istovremeno, nešto manje od 29 odsto podržava približavanje Rusiji, što pokazuje da značajan deo stanovništva zagovara drugačiji spoljnopolitički pristup.

Posebno je zanimljiva promena među građanima koji se najodlučnije izjašnjavaju za približavanje Moskvi. Na skali od nula do deset, udeo ispitanika koji su izabrali krajnju poziciju u korist Rusije porastao je sa 13,7 na 17,3 odsto u odnosu na prethodno istraživanje.

Na jednom kraju ponuđene skale nalazio se stav da Nemačka treba da nastavi podršku Ukrajini i još odlučnije se distancira od Rusije. Suprotna mogućnost podrazumevala je obustavljanje podrške Kijevu i uspostavljanje bližih odnosa sa Moskvom. Oko 17 odsto učesnika zauzelo je neutralan stav ili nije želelo da odgovori.

Istraživanje je sprovela međunarodna kompanija Jugov u martu ove godine, na uzorku od 2.785 punoletnih građana Nemačke. Pored odnosa prema Ukrajini i Rusiji, ispitanici su odgovarali na pitanja o integraciji imigranata, smanjivanju društvene nejednakosti preraspodelom prihoda i merama protiv klimatskih promena.

Iako su neslaganja oko Ukrajine postala izraženija, istraživači nisu ustanovili opšte povećanje polarizacije nemačkog društva u poređenju sa 2025. godinom. To znači da se intenzitet političkih podela razlikuje u zavisnosti od konkretne teme, a ne da su svi društveni sukobi istovremeno postali oštriji.

Poseban deo istraživanja bio je posvećen takozvanoj afektivnoj polarizaciji, odnosno stepenu netrpeljivosti prema ljudima sa drugačijim  političkim i ideološkim uverenjima. Istraživače je zanimalo koje društvene i političke grupe pokazuju najveću, a koje najmanju spremnost da prihvate neistomišljenike.

Najizraženija netrpeljivost zabeležena je među pristalicama Alternative za Nemačku (AfD) i Zelenih. Obe grupe pokazuju znatno veći potencijal afektivne polarizacije nego birači demohrišćanskog bloka CDU/CSU, Socijaldemokratske partije Nemačke (SPD) ili Levice.

Razlike su uočene i prema polu, starosti i obrazovanju. Muškarci u proseku pokazuju viši stepen netrpeljivosti prema ideološkim protivnicima nego žene. Manju toleranciju prema drugačijim uverenjima iskazuju i osobe starije od 70 godina, kao i građani sa nižim nivoom obrazovanja.

Kada je reč o imigraciji, stavovi nemačkog stanovništva ostali su uglavnom nepromenjeni. Većina i dalje podržava ograničavanje doseljavanja, a približno dve trećine ispitanika smatra da bi trebalo dodatno smanjiti mogućnosti ulaska stranaca u zemlju.

Istovremeno, većina građana još podržava dolazak kvalifikovanih stručnjaka iz inostranstva. Ipak, broj pristalica takve politike znatno je opao, što ukazuje na slabljenje podrške čak i onim oblicima imigracije koji su ranije nailazili na šire prihvatanje.

Analiza odgovora omogućila je istraživačima i da utvrde koliko su birači pojedinih stranaka međusobno saglasni o različitim političkim pitanjima.

Pristalice Alternative za Nemačku pokazuju najveću polarizaciju kada je reč o zaštiti klime. Po tom pokazatelju nadmašuju birače Saveza Sare Vagenkneht, Slobodne demokratske partije (FDP) i demohrišćana.

Međutim, kada se posmatra imigraciona politika u celini, biračko telo AfD predstavlja najhomogeniju grupu. Njene pristalice pokazuju najviši stepen međusobnog slaganja o tom pitanju, za razliku od tema kod kojih su stavovi birača drugih stranaka znatno raznovrsniji.

Rezultati tako pokazuju dve različite pojave u nemačkom društvu: dok imigracija ostaje oblast u kojoj većina građana podržava ograničenja, odnos prema Rusiji i Ukrajini izaziva najdublja politička neslaganja.

Uz istovremeni rast udela građana koji najodlučnije podržavaju približavanje Moskvi, upravo je budući pravac nemačke politike prema ovom sukobu postao najizraženija linija podele među ispitanicima.